Hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính là một trong các phương pháp xử lý phổ biến và được ưa chuộng hiện nay. Đây là dạng hệ thống hút lọc bụi đặc biệt sử dụng ưu điểm về cơ chế hấp thụ than để xử lý khí thải phát sinh ra trong quá trình sản xuất nhà máy, xí nghiệp.
Hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính
1. Về hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính
Hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính là dạng hệ thống hút lọc bụi đặc biệt, trong đó chủ yếu sử dụng ưu điểm về cơ chế hấp thụ của than hoạt tính để xử lý các khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất.
Than hoạt tính: là vật liệu xét về mặt nguyên tố hóa học có cấu tạo xốp, tạo nên nhiều lỗ hổng không đồng đều và rất phức tạp. Vì thế than hoạt tính có tác dụng hấp phụ rất tốt các chất không phân cực ở dạng khí và dạng lỏng.
Các loại than hoạt tính
Than hoạt tính sử dụng trong xử lý khí thải có 5 dạng vật lý phổ biến như sau:
- Than hoạt tính dạng hạt: Than có kích thước từ 0.2 đến 5mm. Than hoạt tính dạng hạt cứng và bền hơn dạng bột, kích thước lớn khó bị rửa trôi.=> Ứng dụng cho việc xử lý nước, khí thải công nghiệp.
- Than hoạt tính dạng viên nén: Than hoạt tính có hình trụ, đường kính từ 0.8 đến 5mm. Đặc điểm: cứng cáp, bền bỉ hơn các dạng than khác, có kích thước vừa phải và có diện tích bề mặt tiếp xúc lớn, => Sử dụng để lọc khí độc cực tốt.
- Than hoạt tính dạng ống: Than hoạt tính dạng ống đường kính từ 1cm đến 5cm để sử dụng trong công nghiệp và các hệ thống lọc lớn.
- Than hoạt tính dạng tấm: Sử dụng trong việc lọc sạch không khí.
- Than hoạt tính cọng tròn: Bên trong mỗi sợi than là hệ thống lỗ xốp nhỏ li ti, tạo thành một mạng lưới phức tạp. Chính cấu trúc xốp này giúp tăng cường khả năng hấp phụ của than.
2. Ứng dụng hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính
Hệ thống khử mùi bằng than hoạt tính được ứng dụng phổ biến trong các ngành công nghiệp sử dụng các hóa chất độc hại để tẩy rửa hoặc các ngành:
- Nhà máy chế biến thực phẩm: hải sải, dầu cá, thịt hộp…
- Nhà máy giết mổ đại gia súc, gia cầm…
- Gia công cắt, hàn kim loại.
- Lò đốt, lò nung.
- Lọc khí phòng sạch: y tế, điện tử, thực phẩm…
- Nhà máy luyện than có sử dụng đầu máy chạy dầu Diesel…
3. Cấu tạo của hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính
Hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính gồm các bộ phận chính sau:
- Buồng lọc: Đây là “trái tim” của hệ thống, nơi các phân tử khí thải tiếp xúc trực tiếp với than hoạt tính. Buồng lọc thường có hình trụ hoặc hình hộp, được làm từ thép hoặc inox để đảm bảo độ bền.
- Than hoạt tính: Đóng vai trò như một “lưới lọc” siêu nhỏ, hấp thụ và giữ lại các chất ô nhiễm trong không khí.
- Hệ thống quạt và ống gió: Có nhiệm vụ đưa khí thải vào buồng lọc và đẩy không khí sạch ra ngoài. Hệ thống này hoạt động như “lá phổi” của hệ thống, đảm bảo quá trình xử lý diễn ra liên tục.
4. Nguyên lý hoạt động hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính
Hệ thống xử lý khí thải bằng than hoạt tính
Dưới tác động lực hút của quạt ly tâm, các dòng khí thải gây mùi được dẫn vào buồng lọc khí. Tại đây không khí sẽ được đi qua các khay lọc chứa than hoạt tính để loại bỏ các tạp chất gây mùi. Vị trí lắp đặt các khay than hoạt tính được bố trí sao cho có thể lọc tất cả các dòng khí nằm trong tiết diện của buồng lọc. Ngay cả những vi khuẩn gây hại vô tình bay trong luồng khí cũng bị than hoạt tính giữ chặt lại.
Sau khoảng thời gian nhất định, các vật liệu than hoạt tính sẽ “no”(bão hòa) và không hấp phụ được nữa. Đến lúc ấy, ta thay mới lớp than hoạt tính này (thường là định kỳ) để đảm bảo quá trình xử lý khí thải luôn trơn tru.
Hệ thống khử mùi bằng than hoạt tính có thể kết hợp lọc cả khí thải và xử lý mùi.
- Hiệu suất cao, đặc biệt đối với chất khí có khả năng hòa tan tốt.
- Có thể xử lý khí với lưu lượng lớn.
- Vận hành đơn giản, dễ bảo quản sữa chữa.
- Vật liệu lọc dễ tìm, chi phí thấp.
- Có thể kết hợp với các hệ thống lọc bụi khác để nâng cao hiệu suất lọc, khử mùi.
4. Những lưu ý trong quá trình sử dụng hệ thống lọc khí bằng than hoạt tính
- Không hiệu quả với khí thải có hạt bụi lớn
- Thay than hoạt tính định kỳ để có hiệu quả khử mùi tốt nhất.
